Rano potrzebujesz czasu, żeby się rozkręcić. Wieczorem wreszcie masz energię, a wtedy pojawia się też apetyt. Tymczasem poradniki zakładają śniadanie o świcie i kolację przed osiemnastą. Jeśli ten plan do Ciebie nie pasuje, warto uwzględnić Twój rytm zamiast oceniać się za każdą późniejszą porę.
„Sowa” i „skowronek” to skróty, nie sztywne szufladki
Chronotyp to naturalna skłonność do wcześniejszej lub późniejszej aktywności i snu. „Skowronki” zwykle lepiej funkcjonują rano, „sowy” później, a wiele osób mieści się pomiędzy. Na ten rytm wpływa biologia, więc nie da się go dowolnie przestawić samą decyzją.
Czy „sowy” jedzą inaczej?
W badaniach osoby o późniejszym rytmie częściej jadły późno i pomijały śniadanie. W części badań miały też więcej trudności z nocnym jedzeniem i objadaniem. Związek z jedzeniem emocjonalnym był jednak bardzo słaby. Bycie „sową” nie pozwala przewidzieć, że konkretna osoba będzie mieć te problemy.
Badania pokazują, co występuje razem, ale nie rozstrzygają, co jest przyczyną. Znaczenie może mieć również życie na styku własnego rytmu i grafiku: wczesna pobudka do pracy, zbyt krótki sen czy mało okazji do jedzenia w dzień. Nie wiadomo, na ile każdy z tych elementów wyjaśnia wyniki.
Jak znaleźć plan, który da się utrzymać?
Zacznij od rzeczywistych godzin pobudki, pracy i snu. Sprawdź, kiedy masz możliwość spokojnie zjeść, a kiedy posiłki wypadają z planu. Jeśli rano nie masz apetytu, ale później przez wiele godzin brakuje czasu na jedzenie, pomyśl o dostępnej okazji do posiłku, gdy już możesz go zjeść.
Nie chodzi o przesuwanie całego jedzenia na późny wieczór. Celem jest plan, w którym Twoje potrzeby mieszczą się także w ciągu dnia. Pomocne może być pytanie: „Czy jem późno, bo tak wygląda mój rytm, czy dlatego, że wcześniej nie było kiedy?”.
Jeśli wieczorne jedzenie regularnie wymyka się spod kontroli lub mocno Cię obciąża, warto omówić to ze specjalistą pracującym z trudnościami w jedzeniu. Sam chronotyp nie wyjaśnia wszystkiego.